Kayseri Şehir Endeksleri (KAŞE) Faz-2 Raporu Yayınlandı.

GİRİŞ

Günümüzde şehirlerin ekonomik ve sosyal gelişiminin sağlıklı biçimde yönetilebilmesi, veriye dayalı analizlerin karar alma süreçlerine entegre edilmesini gerekli kılmaktadır. Ekonomik büyüme, dış ticaret, sosyoekonomik gelişmişlik ve işletmelerin finansal yapısı birbirini etkileyen dinamik unsurlar olup, bu alanların birlikte değerlendirilmesi şehirlerin güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerinin ortaya konulmasına katkı sağlamaktadır.

Bu çalışma, Kayseri'nin ekonomik, finansal ve sosyoekonomik yapısını güncel veri bilimi, ekonometrik analiz ve makine öğrenmesi yöntemleriyle inceleyerek dijital karar destek sistemlerine temel oluşturmayı amaçlamaktadır. Çalışmada sektör bazlı GSYH analizi ve büyüme senaryoları, ihracat fonksiyonu, sosyoekonomik ve teknolojik gelişmişlik göstergeleri, imalat sanayisinin finansal karakteristikleri ile finansal risk analizleri bütüncül bir yaklaşımla ele alınmıştır. Böylece karar vericilere, yatırımcılara ve yerel politika yapıcılara Kayseri'nin mevcut durumunu veri temelli olarak değerlendirebilecekleri analitik bir çerçeve sunulmaktadır.

Rapor beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Kayseri ekonomisinin sektörel büyüme dinamikleri ve gelecek dönem senaryoları analiz edilmiş, ikinci bölümde ihracatı belirleyen temel faktörler incelenmiştir. Üçüncü bölümde ilin sosyoekonomik ve teknolojik gelişmişlik düzeyi değerlendirilmiş, dördüncü bölümde imalat sanayisinin finansal karakteristikleri makine öğrenmesi yöntemleriyle modellenmiş, beşinci bölümde ise Altman Z ve Z′ modelleri kullanılarak finansal risk düzeyi ortaya konulmuştur. Elde edilen bulguların, Kayseri'nin sürdürülebilir kalkınmasına yönelik politika geliştirme ve stratejik planlama süreçlerine katkı sağlaması hedeflenmektedir.

BİRİNCİ BÖLÜM

GSYH LASSO Modeli

Model Sanayi, Ticaret/Ulaştırma ve kamu-sosyal hizmetler bileşenlerinin Kayseri büyümesinde ana sürükleyiciler olduğunu gösteriyor.

Yöntem

LASSO regresyon, çapraz doğrulama, sektör katsayısı seçimi ve üç senaryolu simülasyon.

Temel bulgu

Sanayi katsayısı 4,2776 ile modelde en yüksek etkiye sahip; LASSO model R2 skoru 0,9979.

İKİNCİ BÖLÜM

İhracat Modeli

Dış talep katsayısı kur katsayısından biraz daha yüksek; Kayseri ihracatı hedef ülkelerin gelir artışına duyarlı.

Yöntem

Logaritmik panel veri yaklaşımı ve ihracat fonksiyonu: X = 4,57 + 0,38R + 0,46Y.

Temel bulgu

İhracat denkleminde dış gelir katsayısı 0,46, döviz kuru katsayısı 0,38 olarak raporlanmıştır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

SES ve Yaşam Kalitesi

Kayseri teknoloji çıktılarında çok güçlü görünürken yaşam kalitesi ve iş gücü çekiciliği alt boyutunda zayıf kalmaktadır.

Yöntem

Karşılaştırmalı endeks analizi, sıralama tabloları ve il/ilçe bazlı dağılım okuması.

Temel bulgu

Kayseri genel teknoloji gelişmişlikte 6. sıradayken teknoloji çıktılarında Türkiye 1'incisi, yaşam kalitesi ve iş gücü çekiciliğinde 56. sıradadır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Finansal ML Modeli

37 rasyo üç finansal boyuta indirgenmiş; K-Means yasal ölçeklerle %90'ın üzerinde uyum göstermiş; CART ölçek geçiş eşiklerini üretmiştir.

Yöntem

PCA/EFA, K-Means kümeleme, ANOVA, performans matrisi ve CART karar ağacı.

Temel bulgu

Mikrodan çıkış için ekonomik rantabilite > %7,38; büyük karakter için KV borç/kaynak <= %48 ve net çalışma sermayesi devir hızı > 4,67.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Altman ve Oranlar

İmalat karlı fakat nakit akışı kırılgan; ticarette başarısızlık riski düşük görünse de likidite zayıf; inşaatta risk nakit dönüş süresi ve işletme sermayesinden kaynaklanıyor.

Yöntem

Sektör/ölçek karşılaştırmalı rasyo analizi ve Altman Z/Z' finansal başarısızlık erken uyarı modelleri.

Temel bulgu

Altman Z' halka açık olmayan işletmeler için daha uygun modeldir; inşaat sektöründe Z' değerleri birçok ölçekte gri/riskli alana yaklaşmaktadır.

DETAYLAR İÇİN DÖKÜMANLAR BÖLÜMÜNDEKİ RAPORU İNCELEYİNİZ.

YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ OKUMALAR İÇİN MÜSİAD KAYSERİ SİTESİNİ ZİYARET EDİNİZ.